Dlaczego zamiast do sądu warto zgłosić sie do mediacji?
W sądzie strony walczą, mediacja umożliwia natomiast aktywne i odpowiedzialne uczestnictwo w rozwiązaniu swojego sporu. Mediacja jest szybsza, tańsza i mniej stresująca niż proces sądowy, ponieważ umożliwia stronom dojście do porozumienia bez zbędnych formalności. Przebieg mediacji jest poufny. Mediacja umozliwia znaleienie kompromisu korzystnego dla obu stron, pomagając tym samym zachowanie relacji pomiędyz stronami.
Czym różni się mediacja od postępowania przed sądem?
W sądzie strony walczą pomiędzy sobą dążąc do wygrania procesu, co potęguje konflikt pomiędzy nimi. Postępowanie sądowe jest sformalizowane, sprawę ostatecznie rozstrzyga sędzia, a strony mają niewielki wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie wniesionej do sądu sprawy.
Mediacja jest sposobem rozwiązywania konfliktu lub sporu, w którym biorą udział strony i mediator. W mediacji strony z pomocą bezstronnego i neutralnego mediatora pracują nad sposobami rozwiązania sporu i dochodzą do wzajemnie akceptowalnego porozumienia. Mediacja jest ściśle poufna.
W odróżnieniu od postepowania przed sądem, najczęściej poziom satysfakcji stron z ugody zawartej w wyniku mediacji jest wysoki.
Z jakim problemem można zgłosić się do mediacji?
Mediacja może dotyczyć każdego rodzaju sporu. Jedynym warunkiem jest wyrażenie dobrowolnej zgody na udział w niej przez strony konfliktu.
Kiedy może byc prowadzona mediacja? Czy można podjąć mediację już w trakcie sprawy toczącej się w sądzie?
Mediacja może być prowadzona zarówno przed wniesieniem sprawy do sądu, jak i w trakcie toczącego się postępowania sądowego.
Przed wszczęciem postępowania sądowego strony mogą samodzielnie zdecydować o przystąpieniu do mediacji wybierając mediatora z listy mediatorów przy sądzie okręgowym i zawierając z wybranym mediatorem umowę o mediację.
Po rozpoczęciu postępowania sądowego sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie sprawy, jednak wymagana jest zgoda obu stron na jej przeprowadzenie. Strony mogą także zdecydować się na mediację w trakcie toczącego się postępowania sądowego wybierając mediatora samodzielnie lub wnosząc do sędziego o wyznaczenie mediatora.
Warto podkreślić, że mediacja jest dobrowolna i może być prowadzona tylko wtedy, gdy obie strony wyrażą na nią zgodę.
Jakie dokumenty są potrzebne do rozpoczęcia mediacji?
Do wszczęcia mediacji nie sa potrzebne dokumenty – wystarczy skontaktować się z mediatorem i wyrazić chęć wszczęcia mediacji (jest to tzw. wniosek o mediację). Mediator przygotuje umowę o prowadzenie mediacji.
Postępowanie mediacyjne to nie proces sądowy, nie jest prowadzone postępowanie dowodowe, a więc co do zasady nie będą potrzebne żadne dokumenty. W wyjątkowych sytuacjach mediator może jednak prosić strony o przedstawienie dokumentów dotyczących sporu, jeżeli proces dochodzenia do ugody tego wymaga.
Wyjątkiem jest mediacja w sprawach rodzinnych i o rozwód – w tym przypadku potrzebne moga być pewne dokumenty (np. odpis aktu urodzenia dziecka w przypadku mediacji o alimenty).
Czym się różnią mediacje sądowe od mediacji pozasądowych (prywatnych)?
Zasadniczo mediacje można podzielić na mediacje sądowe i pozasądowe (prywatne).
Mediacje sądowe – na mediacje sądowe strony kieruje sąd wydając postanowienie o skierowaniu stron do mediacji oraz wyznaczając termin na przeprowadzenie mediacji. Sąd kieruje sprawę do mediacji, gdy istnieje możliwość osiągnięcia porozumienia.
Mediacje pozasądowe (prywatne) – strony mogą samodzielnie zgłosić się do mediatora sądowego z wnioskiem o mediację. Jest to bardziej elastyczna forma mediacji, pozwalająca na większą swobodę w ustalaniu zakresu mediacji, terminów i miejsc spotkań.
Kim jest mediator?
Mediator to neutralna i bezstronna osoba, która pomaga stronom konfliktu w dojściu do porozumienia w sposób pokojowy i konstruktywny. Mediator nie rozstrzyga sporu ani nie narzuca rozwiązania – jego rolą jest wspieranie komunikacji, ułatwianie rozmowy pomiędzy stronami i pomoc w znalezieniu satysfakcjonującego rozwiązania. Mediator zachowuje neutralność i bezstronność – nie faworyzuje żadnej ze stron, zapewnia stronom równy dostęp do informacji i dba o prawidłowy przebieg mediacji. Mediator nie udziela porad prawnych – jego rolą jest kierowanie procesem mediacji, a nie udzielanie porad prawnych. Mediator jest ponadto zobowiązany do zachowania tajemnicy mediacyjnej.
Ile trwa mediacja?
Długość mediacji uzależniona jest zaangażowania i woli stron w poszukiwaniu rozwiązan porozumienia. Skuteczna mediacja wymaga zazwyczaj kilku spotkań mediacyjnych. Jedno spotkanie z mediatorem trwa w większości przypadków około 1,5 godziny.
Czy mediacja jest odpłatna?
Tak, mediacja jest odpłatna. Zazwyczaj obie strony dzielą się kosztami po równo, chyba że ustalą inaczej.
Koszt mediacji pozasądowej zależy od mediatora i sprawy, zwykle koszt wynosi ok. 200 zł za sesję.
Koszty mediacji sądowej (prowadzonej na podstawie skierowania z sądu) określone są w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości i różnią się w zależności od rodzaju sprawy. Warto przed prystąpieniem do mediacj zapytać mediatora o przybliżony koszt mediacji.
Czy w mediacji musi uczestniczyć pełnomocnik strony – adwokat lub radca prawny?
Pełnomocnik strony może, ale nie musi uczestniczyć w mediacji. Z wyjątkiem spraw gospodarczych mediacja zazwyczaj odbywa się bezpośrednio pomiędzy stronami, bez udziału pełnomocników. Jednak jeśli strona czuje się bezpieczniej, może mediować w obecności pełnomocnika lub konsultować swoje decyzje z pełnomocnikiem.
Czy każda ze stron musi być obecna na wszystkich spotkaniach mediacyjnych?
Na spotkaniach mediacyjnych co do zasady obecne są obie strony. Mediator może zaprosić strony na spotkania indywidualne, jeśli wymaga tego sytuacja. W spotkaniu indywidualnym uczestniczy mediator i jedna strona, druga strona nie jest obecna. Wszystkie kwestie omawiane z mediatorem na spotkaniu indywidualnym przez stronę są ściśle poufne.
Mediator zaprasza mnie na spotkanie indywidualne podczas mediacji. Czego mogę się spodziewać podczas takiego spotkania?
Mediator może zaprosić stronę na spotkanie indywidualne, jeśli uzna, że jest to potrzebne do wypracowania porozumienia. Spotkania indywidualne służą przede wszystkim stworzeniu bezpiecznej przestrzeni, w której strona może swobodnie wyrazić swoje uczucia, obawy i oczekiwania. Warto podkreślić, że wszystkie kwesie omawiane z mediatorem na spotkaniu indywidualnym przez stronę są ściśle poufne i nie są przekazywane drugiej stronie. Dzięki spotkaniom indywidualnym mediator zyskuje głębsze zrozumienie indywidualnych potrzeb uczestników, co umożliwia dostosowanie strategii rozmowy oraz przygotowanie obu stron do konstruktywnego dialogu podczas wspólnych spotkań.
Kiedy nie można zawrzeć ugody?
Ugody mediacyjnej nie można zawrzeć, jeżeli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, jeśli zmierza do obejścia prawa, jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności. Ugody nie można również zawrzeć w sytuacjach, dla których prawo nie przewiduje możliwości zawarcia ugody (np. sprawy o rozwód czy separację – mediacja pomaga w ustaleniu warunków rozwodu/separacji małżonków, ale samo orzeczenie rozwodu albo separacji należy do sądu). Ponadto ugoda nie powinna być zawarta, gdy strona nie jest zdolna do świadomego podejmowania decyzji (np. w przypadku osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, ubezwłasnowolnionych lub osób działających pod przymusem).
Czy można wycofać się z mediacji?
Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego mediacja jest dobrowolna, więc każda ze stron może w dowolnym momencie wycofać się z mediacji, jeżeli nie chce brać udziału w dalszych spotkaniach mediacyjnych bądź nie dostrzega żadnych szans na zawarcie ugody.
Rezygnacja strony z dalszych mediacji nie wywołuje negatywnych konsekwencji prawnych dla strony, lecz nie zwalnia żadnej ze stron od konieczności poniesienia opłaty za mediację.
Co się stanie, jeśli nie zawrę ugody w mediacji?
Wynik mediacji zależy od wielu czynników, z których najważniejsza jest wola stron, by konstruktywnie rozwiązać spór i znalezć rozwiązanie akceptowalne dla obu stron. Niezawarcie ugody w mediacji nie oznacza porażki. Mediacja, nawet jeśli nie kończy się ugodą, często pomaga stronom lepiej zrozumieć stanowisko drugiej strony i łagodzi konflikt, co może być pomocnew dalszych negocjacjach lub postępowaniu sądowym.
Jeśli ugoda nie zostanie zawarta, konsekwencje zależą od rodzaju sprawy i dalszych działań stron. Mediacja nie zamyka drogi sądowej, a więc strony mogą wnieść pozew do sądu, gdzie sędzia podejmie ostateczne rozstrzygnięcie. Strony mogą spróbować ponownej mediacji – czasem pierwsza próba mediacyjna nie prowadzi do ugody, ale otwiera drogę do dalszych rozmów. Strony mogą również dojśc do porozumienia w inny sposób, np. samodzielnie lub lub przy wsparciu pełnomocników.
Czy ugoda zawarta w wyniku mediacji ma moc prawną?
Tak. Ugoda zawarta w wyniku mediacji przed jej zatwierdzeniem przez sąd ma moc umowy cywilnoprawnej pomiedzy stronami. Każda ze stron ma prawo do złożenia wniosku o zatwierdzenie ugody mediacyjnej przez sąd w dowolnym, wybranym przez siebie momencie. Proces zatwierdzenia ugody mediacyjnej przez sąd jest prosty i bezpłatny – po złożeniu przez stronę wniosku o zatwierdzenie ugody sąd sprawdza ugodę pod kątem zgodności z prawem i wydaje postanowienie zatwierdzające ugodę. Ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd ma taką samą moc prawną jak ugoda zawarta przed sądem.
